Welke trafo heb je nodig voor 12 volt tuinverlichting?

De transformator is het hart van een 12 volt-systeem. Hij zet de 230 volt uit je buitenstopcontact om naar de veilige laagspanning waarop alle armaturen werken, en zijn vermogen bepaalt hoeveel lampen je kunt aansluiten. Kies je te klein, dan loop je vast zodra je wilt uitbreiden. Hieronder reken je in drie stappen uit welke trafo bij jouw tuin hoort.

De rekensom in drie stappen

1. Tel het wattage van alle armaturen op. Dat getal staat bij elk product in de specificaties onder Watt.
2. Tel er ruimte bij voor later. Reken ongeveer twintig procent extra, of tel simpelweg de lampen mee die je nog in gedachten hebt. Bijna iedereen breidt uit.
3. Kies de eerstvolgende trafo die daarboven zit. Er zijn drie maten: 24 watt, 100 watt en 150 watt.

Wat verbruikt een armatuur eigenlijk?

LED-armaturen vragen weinig, dus je kunt er meer aansluiten dan je denkt. Dit zijn de vermogens die in het Lightpro-programma voorkomen:

Drie voorbeelden uit de praktijk

• Terras met vlonderverlichting. Acht Onyx 30 decklights van 0,5 watt en twee Quartz wandlampen van 2 watt komen samen op 8 watt. Daar is de 24 watt-trafo ruim voor.
• Voortuin met pad en beplanting. Zes Oberon Lo staande lampen van 4 watt en zes Castor 4 tuinspots van 3,5 watt komen op 45 watt. Dan pak je de 100 watt-trafo, met ruimte voor een stuk of tien lampen extra.
• Hele tuin met accenten. Acht Oberon DL van 9 watt en drie Avior floodlights van 16 watt zijn samen 120 watt. Dat past nog net op 150 watt, maar je zit er dicht tegenaan. Wil je daarna nog uitbreiden, verdeel het dan liever over twee trafo's en twee groepen.

De kabel telt mee

De kabel op rol is er in 25, 50, 100 en 200 meter en is geschikt tot 150 watt. Twee dingen om rekening mee te houden:

• Spanningsval. Over een lange kabel zakt de spanning, waardoor de laatste lamp minder licht geeft dan de eerste. Leg daarom liever twee of drie kortere takken vanaf de trafo dan één lange sliert, en gebruik een kabelverdeler om te splitsen.
• Meet ruim. Een kabel loopt langs borders en om een terras heen, niet in een rechte lijn. Reken op een flink stuk meer dan de afstand die je op papier meet.

De armaturen sluit je aan met de connectoren F en M. Voor plekken die echt nat worden of in de grond zitten is er een IP68-cover voor de F-connector, en er is een connector tool om het aansluiten makkelijker te maken.

Waar zet je de transformator neer?

De drie transformatoren zijn IP44, dus ze kunnen buiten hangen maar horen op een droge, beschutte plek: onder een overkapping, achter een schutting of tegen de gevel bij het buitenstopcontact. Voor de Touch-modellen is er bovendien een aparte cover. Zet hem ergens waar je er nog bij kunt, want het is de plek waar je later een tak bij aansluit.

Schakelen kan op meerdere manieren. Er is een afstandsbediening met ontvanger en een losse ontvanger, beide tot 150 watt, en een bewegingssensor tot 60 watt. Wil je met een app werken, dan zit dat in het smart-programma met een gateway, een switch en een sensor. Let op de plek van de gateway: die is IP20 en hoort dus droog en beschut.

Houd ruimte over voor later

De meeste tuinen beginnen bij het pad naar de voordeur en groeien daarna door naar de borders, het terras en de veranda. Precies daarom is de trafo het onderdeel waar je niet te krap moet kiezen. Twijfel je tussen 24 en 100 watt, dan is 100 watt bijna altijd de betere keuze: een lamp bijzetten kost dan niets extra's, terwijl een te kleine trafo betekent dat je opnieuw begint.

Advies in het kort

Weet je nog niet welk systeem je wilt, lees dan eerst 12 volt of 230 volt tuinverlichting. Wil je liever dat wij even meerekenen, geef dan door hoeveel lampen je ongeveer wilt en op welke plekken, dan zoeken we de passende trafo en kabellengte erbij. Ook op de sfeerverlichting en de rest van het programma geldt zes jaar garantie na factuurdatum bij juist gebruik en onderhoud.