Vliegenbestrijding voor rundvee: wat werkt in de zomer?

Vliegen in de stal: meer dan alleen ergernis

Als de temperaturen in de zomer oplopen, neemt de vliegendruk in Nederlandse stallen snel toe. Stalvliegen en huisvliegen zijn niet alleen hinderlijk voor de veehouder zelf: ze vormen ook een serieuze bedreiging voor het welzijn en de gezondheid van uw rundvee. Koeien die voortdurend stampen en schudden door bijtende stalvliegen eten minder, rusten slechter en geven minder melk. Een gerichte aanpak loont dan ook de moeite.

In dit artikel leest u welke methoden beschikbaar zijn, hoe u ze het beste combineert en waar u op moet letten bij de keuze van middelen voor op het dier.

Welke vliegen zijn er en waarom zijn ze schadelijk?

Het helpt om onderscheid te maken tussen de twee meest voorkomende soorten op rundveebedrijven in Nederland.

De stalvlieg (Stomoxys calcitrans)

De stalvlieg bijt actief en zuigt bloed, zowel van koeien als van mensen. Ze veroorzaken pijn en stress, en koeien stampen, schudden en lopen meer dan normaal als reactie. Dit kost energie en gaat ten koste van de groei en de melkproductie. Stalvliegen broeden bij voorkeur in natte, organische massa's: een mengsel van stro en mest is hun ideale broedplaats.

De huisvlieg (Musca domestica)

De huisvlieg bijt niet, maar is toch schadelijk. Ze kruipt rond op de ogen, neus, bek en uier van het dier en verspreidt op die manier bacteriën. Uierinfecties kunnen op die manier worden overgebracht van dier op dier. Wie de vliegendruk verlaagt, werkt ook aan een betere uierhygiëne. Bekijk hiervoor ook het aanbod voor uierverzorging bij rundvee.

Stap 1: Hygiëne als basis van elke bestrijding

De meest duurzame maatregel is het beperken van broedplaatsen. Vliegen vermenigvuldigen zich razendsnel in warm, vochtig organisch materiaal. Wie de stalomgeving schoon houdt, beperkt automatisch de kans op een vliegenpopulatie die uit de hand loopt.

• Verwijder mest zo regelmatig mogelijk, zeker bij warm weer. Droge mest is een minder aantrekkelijke broedplek dan natte, gistende resten.
• Houd natte plekken in de boxen droog via goede ventilatie en voldoende strooisel.
• Sla krachtvoer en mengvoer droog en afgesloten op. Voer dat vochtig wordt, trekt snel vliegen aan.
• Maak drinkbakken en voertroggen regelmatig schoon. Een schone drinkplaats vermindert niet alleen de vliegendruk, maar bevordert ook de voeropname van het vee. In het assortiment voor voer en drinken in de stal vindt u passende opties voor uw bedrijf.

Stap 2: Mechanische en fysieke bestrijding

Zelfs met een goede stalhygiëne kunnen vliegen van buiten binnenvliegen. Mechanische methoden helpen de populatie op een beheersbaar niveau te houden, zonder gebruik van chemische middelen.

Kleefstrips en vliegenvallen

Kleefstrips zijn betaalbaar, eenvoudig in gebruik en effectief voor huisvliegen. Hang ze op voldoende hoogte zodat het vee er niet aan kan komen, en vervang ze zodra ze vol zitten of uitgedroogd zijn. Voor grotere stallen zijn elektrische vliegenvallen met UV-licht een beter alternatief: ze lokken vliegen actief aan en werken doorlopend, ook 's nachts.

Vliegengordijnen bij staldeuren

Lamellenstroken of vliegengordijnen bij ingangen beperken de instroom van buitenaf aanzienlijk. Ze zijn ook nuttig bij de ingang van de melkstal of bij voeropslagen die grenzen aan de stal.

Sluipwespen als biologische bestrijder

Sluipwespen (zoals Spalangia of Muscidifurax) parasiteren vliegenpoppenpoppen voordat ze uitvliegen. Ze zijn volledig veilig voor mensen, dieren en het milieu. Voer ze bij voorkeur wekelijks toe op plekken waar vliegen het meest broeden, zoals in de mestput of beddingzone. Biologische bestrijding werkt het beste als aanvulling op de overige maatregelen.

Stap 3: Middelen voor op het dier

Blijft de vliegendruk hoog ondanks hygiëne en mechanische maatregelen, dan zijn middelen die rechtstreeks op het dier worden aangebracht een zinvolle aanvulling. Er zijn verschillende toepassingsvormen beschikbaar:

• Vliegenspray: direct op de vacht gespoten, effectief als kortetermijnbescherming. Moet regelmatig herhaald worden.
• Pour-on: langs de rugstreek aangebracht en via de huid verspreid. Eenvoudig toe te passen bij een grotere koppel.
• Vliegenrugstreng of strijkstreng: hangt in de loopgang op schouderhoogte en brengt werkzame stof over bij elke doorgang van de koe. Zo bereikt u automatisch de gehele koppel zonder elk dier individueel te behandelen.
• Oorbanden: geven individuele bescherming voor langere tijd en zijn handig bij dieren die lastig te behandelen zijn.

Let bij de keuze van middelen altijd op de geldende wachttijden voor melk en vlees. Die zijn per product wettelijk vastgesteld en staan op de verpakking vermeld. Raadpleeg bij twijfel uw dierenarts of veevoedingsadviseur, en controleer altijd de specificaties van het product dat u gebruikt.

Ook op de weide: buitenbestrijding

Vliegen volgen het vee naar buiten. Denk er daarbij aan dat ook op de weide maatregelen mogelijk zijn, zoals het inzetten van vliegenspray voor het uitscharen of het plaatsen van vallen in de nabijheid van de drinkplaats. In de categorie weide en ongedierte vindt u middelen die ook buiten inzetbaar zijn.

Combineer methoden voor het beste resultaat

Geen enkele maatregel werkt optimaal als enige aanpak. De meest effectieve strategie combineert stalhygiëne, mechanische bestrijding, eventueel biologische inzet en waar nodig middelen op het dier. Begin bij voorkeur vroeg in het seizoen, al in april of mei, zodat de populatie geen kans krijgt om explosief te groeien in de warmste zomerweken.

Houd ook bij welke methoden het beste resultaat geven op uw bedrijf. Elk bedrijf is anders: stalbezetting, ventilatie, ligging en klimaat spelen allemaal een rol in de mate van vliegendruk die u ervaart.

Aan de slag met vliegenbestrijding voor uw rundvee

In het assortiment van Rabe Trading vindt u een ruime keuze voor de vliegenbestrijding bij rundvee. Van elektrische vliegenvallen en kleefstrips tot vliegensprays en rugstrengen voor de hele koppel. Heeft u vragen over de beste aanpak voor uw stalomgeving? Neem gerust contact op met ons team.