Sproeipen voor de border: gericht water bij de wortels

Wat zijn sproeipennen en hoe werken ze?

Sproeipennen zijn kleine sproeikopjes op een pennetje die u direct in de grond rondom uw planten steekt. Ze sluiten aan op een smalle voedingsslang van 4 of 6 mm en leveren op die manier water precies bij de stam of de wortels van de plant. Anders dan bij overheadsproeiers in het gazon verdampt er nauwelijks water: het bevochtigt direct de grond waar de wortels zitten.

Sproeipennen zijn ideaal in situaties waar een druppelslang niet handig ligt, maar u toch elke plant afzonderlijk wilt bewateren: een gemengde border met rozen, vaste planten en struiken, een rij potplanten op een terras, of een kas met individueel staande planten.

Wanneer kiest u voor sproeipennen?

Sproeipennen hebben een specifieke plek in een beregeningssysteem. Ze werken het beste in de volgende situaties.

• Gemengde borders: elke plant staat anders en heeft een andere waterbehoefte. Met een sproeipen plaatst u de toediening precies daar waar nodig is.
• Teeltbakken en verharde terreinen: hier is het lastig om een druppelslang netjes weg te werken. Een pen steekt u eenvoudig in het substraat.
• Struiken en heesters: rond de stam, direct bij de wortels, is de precieze plek waar water het meest effectief is.
• Aanvulling op een bestaand druppelsysteem: heeft u al een Rain Bird druppelslang als voedingsleiding liggen, dan kunt u sproeipennen als aftakkingen aansluiten voor individuele planten.

Verwacht u variabele watergiften per plant, of staat uw border vol met soorten die onderling sterk verschillen in droogtetolerantie? Dan is een afzonderlijk sproeipennetje per plant een slimmere keuze dan een doorlopende druppelslang.

Welke typen sproeipennen zijn er?

In het assortiment sproeipennen vindt u twee basisuitvoeringen.

Micro-sproeipennen

Deze hebben een klein sproeikopje dat water in een cirkel of sectorpatroon verdeelt, met een bereik van doorgaans 20 tot 50 centimeter. Ze zijn geschikt als u een groter worteloppervlak wilt bevochtigen, bijvoorbeeld rondom een roos of een heester. Het sproeipatroon lijkt op dat van een heel kleine sproeier, maar met grotere druppels zodat er minder wind-drift optreedt.

Druppelpennen

Deze leveren water als een langzame druppel direct op de grond. Ze worden ook wel druppelgevers of puntdruppelpennen genoemd. Ze zijn het meest waterbesparend en geschikt voor individuele potplanten of gevoelige borderbeplanting die liever geen natte bladeren heeft. Het debiet is lager dan bij micro-sproeipennen, dus de bewateringstijd duurt iets langer voor dezelfde watergift.

Hoe sluit u sproeipennen aan?

Een sproeipen-installatie bouwt u stap voor stap op vanuit een bestaande wateraansluiting of beregeningsleiding.

Stap 1: Hoofdleiding en aftakkingen

Eerst legt u een hoofdleiding van 16 mm of 13 mm polyethyleen of druppelslang langs uw border. Via kleine aanboorzadels of T-stukken sluit u de dunne 4 of 6 mm voedingsslangen aan op de hoofdleiding. Elke sproeipen wordt aan het einde van zo'n voedingsslangje geplaatst.

Stap 2: Druk en debiet controleren

Sproeipennen en micro-sproeikoppen werken doorgaans op lage druk: 1 tot 2,5 bar is voor de meeste modellen voldoende. Hogere druk kan het sproeipatroon verstoren of kleine verbindingen laten lekken. Gebruik indien nodig een drukreduceerventiel bij de aansluiting op het leidingnet.

Het totale debiet bepaalt hoeveel pennen u op één aansluiting kunt hangen. Gebruik daarvoor de rekenhulp sproeipennen en sproeiers: die rekent voor uw situatie door hoeveel debiet beschikbaar is en hoeveel sproeipennen u kunt aansluiten.

Stap 3: Verdelen over meerdere groepen

Heeft u een grotere border of meerdere afdelingen, dan verdeelt u de hoofdleiding via een verdeler in twee of meer afzonderlijke groepen. Zo kunt u planten met een hogere waterbehoefte op een eigen tak aansluiten, los van planten die het met minder water doen.

Sproeipennen en automatische beregening

Sproeipennen werken uitstekend in combinatie met een tijdschakelaar of beregeningscomputer. Stel u in op een dagelijkse gift vroeg in de ochtend: dan zijn de bladeren al droog vóór de zon fel staat, wat schimmelvorming voorkomt.

In de zomer, wanneer de bodem snel uitdroogt, is automatisch bewateren via sproeipennen een uitkomst. U hoeft uw border niet meer handmatig langs te lopen en de planten houden aanzienlijk beter stand bij droogte en hittegolven.

Aandachtspunten bij de aanleg

• Verstopping voorkomen: het smalle doorstroomkanaal van sproeipennen verstopt gemakkelijker dan dat van een grote sproeier. Zorg voor een fijnmazig filter op de hoofdleiding en controleer de pennen aan het begin van elk seizoen.
• Juiste plaatsing: prik de pen zo dicht mogelijk bij de stam of bolvormige wortelmassa. Op 10 tot 15 centimeter van de stam is doorgaans ideaal.
• Bescherming van de voedingsslang: mollen en muizen knagen soms aan dunne slangjes. Dek de voedingsslang licht af met mulch of bescherm hem met een slangklem over de grond.
• Jaarlijkse controle: verwijder sproeipennen die verstopt of beschadigd zijn en vervang ze tijdig, zodat geen enkele plant de watergift mist.

Sproeipennen versus druppelslang: wat kiest u?

Een druppelslang is ideaal voor rijen beplanting op gelijke onderlinge afstand, zoals een moestuin of een haag. Sproeipennen zijn beter als u individuele planten op verschillende plekken wilt bewateren, of als de beplanting te onregelmatig staat voor een doorlopende slang.

In de praktijk worden de twee ook gecombineerd: een hoofdleiding langs de border, met hier en daar een sproeipen voor een solitaire roos of een grotere heester die extra water nodig heeft.

Assortiment bij Rabe Trading

Bij Rabe Trading vindt u een ruim assortiment sproeipennen, voedingsslangen en aansluitmateriaal voor uw border en tuin. Bekijk ons aanbod en stel uw systeem samen dat het beste bij uw situatie past. Heeft u een specifieke vraag over de juiste combinatie van sproeipennen en slangen? Neem dan contact op met onze medewerkers.