PVC hulpstukken kopen: welke fittingen kies je?

Je legt een beregeningsleiding aan, maakt een aftakking voor een extra sproeierzone of sluit een pomp aan op het leidingnet. In al die situaties heb je PVC hulpstukken nodig: de fittingen die losse stukken buis verbinden, ombuigen of afsluiten. Welke soorten zijn er en welk type kies je voor jouw situatie?

De zes basistypen PVC hulpstukken

PVC hulpstukken, ook wel PVC fittingen of raccords genoemd, zijn er in zes basistypen. Elk type heeft een eigen functie in het leidingnet.

1. Bochten en knieën

Een bocht of knie geeft het tracé een andere richting. De 90°-bocht (mof x mof) is de meest gebruikte: hij maakt een scherpe hoek van negentig graden. Voor een flauwe ombuiging kies je een 45°-bocht of een 30°-bocht. Transparante uitvoeringen zijn er ook; daarmee kun je zien of er lucht of vuil in de leiding zit.

2. T-stukken

Met een T-stuk maak je een aftakking. Naast de gelijklopende uitvoering, waarbij alle drie de aansluitingen even groot zijn, is er ook de verlopende variant: de aftakking is dan smaller dan de doorgaande leiding. Zo hou je op de hoofd- en aftakleiding de juiste diameter aan.

3. Sokken en verloopsokken

Een sok verbindt twee gelijkwaardige buisuiteinden. Een verloopsok doet hetzelfde, maar overbrugt twee verschillende maten. Beide worden gelijmd en zijn geschikt voor alle gangbare buismaten.

4. Draadfittingen: draadeinden en draadsokken

Wanneer PVC wordt aangesloten op een component met schroefdraad, zoals een pomp, een ventiel of een sproeier, heb je een draadfitting nodig. Een draadeind (VDL) heeft aan de ene kant een lijmzijde voor de PVC-buis en aan de andere kant een buitendraad. Een draadsok heeft aan de draadkant een binnendraad. Beide zijn leverbaar in maten van ½ inch tot en met 6 inch, passend bij PVC-buis van 32 tot 200 mm.

5. Afsluiters: vlinderkleppen en schuifafsluiters

Een afsluiter plaatst je op een strategisch punt in het leidingnet om een gedeelte te kunnen isoleren. De vlinderklep PVC-U van Cepex of VDL opent en sluit met een kwartslag aan de hendel. Hij is compacter dan een schuifafsluiter en daardoor eenvoudiger in te bouwen. Een schuifafsluiter heeft in volledig open stand geen vernauwing en is daarvoor geschikt bij installaties waarbij drukval nauwkeurig beheerst moet worden.

6. Driedelige koppelingen

Een driedelige koppeling maakt het mogelijk de verbinding later weer te demonteren, zonder de leiding stuk te zagen. Dat is handig bij pompen, filters of meetapparaten die je periodiek wil verwisselen. De koppeling bestaat uit twee gelijmde delen en een moerring die je met de hand vastdraait.

Welke verbindingsmethode past bij jouw situatie?

De meeste PVC hulpstukken worden bevestigd met een lijmverbinding, ook wel solventcement-verbinding of PVC-lassen genoemd. Je reinigt de buis en de fitting, brengt PVC-lijm aan en schuift ze samen. Na de uithardingtijd is de verbinding net zo sterk als de buis zelf en volledig waterdicht.

Bij draadfittingen combineer je de gelijmde buszijde met een draadverbinding. Wikkel de draad in met een passende dichtstof om lekkage te voorkomen.

Gebruik je in hetzelfde systeem ook tyleen (PE-slang) voor de laatste meters naar de sproeiers, dan heb je op het overgangspunt een tyleen koppeling nodig. Die verbindt de stijve PVC-buis met de flexibele PE-slang zonder lijm of speciaal gereedschap.

Drukklasse: PN6, PN10 of PN16?

De drukklasse geeft aan bij welke maximale werkdruk de fitting mag worden ingezet.

• PN10: de standaard voor beregeningssystemen en de meeste toepassingen in tuin en erf. Geschikt voor werkdrukken tot 10 bar.
• PN16: voor installaties met hogere druk, zoals bij krachtigere centrifugaalpompen of hydrofooropstellingen. VDL-draadeinden en driedelige koppelingen zijn veelal in PN16 uitgevoerd.
• PN6: voor grote diameters boven 110 mm of voor gravitaire afvoersystemen met lage druk. Vlinderkleppen voor grote leidingen vallen in deze klasse.

Overzicht: welk hulpstuk kies je?

Type hulpstuk	Toepassing	Verbinding	Drukklasse
90°-bocht	Scherpe richtingsverandering	Lijm, mof x mof	PN10 / PN16
45°-bocht	Flauwe richtingsverandering	Lijm, mof x mof	PN10 / PN16
T-stuk	Aftakking in het leidingnet	Lijm, mof x mof	PN10 / PN16
Sok / verloopsok	Verbinden of reduceren	Lijm	PN10
Draadeind	Overgang PVC naar buitendraad	Lijm + draad	PN10 / PN16
Draadsok	Overgang PVC naar binnendraad	Lijm + draad	PN10
Vlinderklep PVC-U	Afsluiting van leidinggedeelte	Lijm of flens	PN6 / PN10
Driedelige koppeling	Demontabele verbinding	Lijm + wartel	PN16

De juiste maat kiezen

PVC drukbuis is beschikbaar in standaard buitendiameters: 20, 25, 32, 40, 50, 63, 75, 90, 110, 125, 160 en 200 mm. Kies hulpstukken met exact dezelfde maataanduiding. Draadfittingen hebben naast de buismaat ook een draadmaat: een halve inch (½"), driekwart (¾"), 1 inch, 1¼", 1½" enzovoort. Controleer de draadmaat van de aansluiting op de pomp of het ventiel voordat je bestelt.

PVC of een andere fittingsoort?

PVC hulpstukken zijn de standaardkeuze voor beregeningsleidingen, drainage en grotere leidingdiameters in agrarische toepassingen. Ze zijn lichtgewicht, corrosievast en eenvoudig te lijmen.

Voor binneninstallaties of verbindingen in een cv-systeem zijn staalverzinkte pressfittingen van Bonfix een betere keuze. Die worden mechanisch geklemd in plaats van gelijmd en verdragen hogere temperaturen.

Rabe Trading levert het complete assortiment PVC hulpstukken van VDL en Cepex: bochten, T-stukken, sokken, draadfittingen en afsluiters in alle gangbare maten en drukklassen. Bekijk het volledige overzicht in de collectie VDL PVC hulpstukken.