Membraanvat bij beregeningspomp: waarvoor dient het?

Veel beregeningspompen worden verkocht inclusief een membraanvat, ook wel drukvat of expansievat genoemd. Toch is lang niet altijd duidelijk waarvoor dat vat precies dient, of het echt nodig is. Dit artikel legt stap voor stap uit wat een membraanvat doet, waarom het uw beregeningsinstallatie beter laat werken en hoe u de juiste maat kiest.

Wat is een membraanvat?

Een membraanvat is een gesloten drukvat met daarin een flexibel rubberen membraan. Dat membraan verdeelt de binnenkant van het vat in twee compartimenten: één kant is gevuld met lucht, de andere kant is bestemd voor water. Het luchtkussen is bij levering voorgeladen op een bepaalde druk.

Wanneer de pomp water oppompt, stroomt dat water de waterzijde van het vat in en comprimeert het luchtkussen. Zodra de pomp stopt, houdt het luchtkussen de druk vast en staat er water onder druk klaar voor gebruik. Bij het openen van een kraan of het starten van een sproeier levert het vat dit water direct, zonder dat de pomp meteen opstart.

Waarom is een membraanvat nuttig?

Zonder membraanvat schakelt uw beregeningspomp bij vrijwel elke waterafname direct in en uit. Draait u een kraan open of start een sproeicircuit, dan daalt de druk in de leiding meteen en schakelt de pomp in. Sluit u de kraan, dan stopt de pomp opnieuw. Dit patroon leidt tot een aantal problemen:

• Tientallen of zelfs honderden schakelcycli per uur, wat de motor en drukschakelaar aanzienlijk sneller slijt
• Waterslag in de leidingen, te horen als een knal of trilling bij het sluiten van een kraan of ventiel
• Wisselende waterdruk bij de sproeiers, zeker als meerdere beregeningszones of afnamepunten tegelijk actief zijn

Het membraanvat lost dit op door een kleine hoeveelheid water onder druk te bufferen. Kleine waterafnames worden direct uit het vat geleverd, zonder dat de pomp opstart. De pomp schakelt pas in zodra het vat leeg is en de druk onder de inschakeldruk van de drukschakelaar daalt. Zo schakelt de pomp een stuk minder frequent in, wat de levensduur flink verlengt.

Membraanvat versus hydrofoorpomp

Een hydrofoorpomp heeft een ingebouwd membraanvat. U koopt in dat geval een volledig systeem in één behuizing. Bij een losse beregeningspomp koopt u de pomp en het vat apart en koppelt u ze samen in de installatie. Beide oplossingen zijn gangbaar. De keuze hangt vooral af van de grootte van de installatie en de beschikbare ruimte.

Bekijk het assortiment beregeningspompen voor een overzicht van losse pompen die u kunt combineren met een membraanvat.

Hoe groot moet het membraanvat zijn?

De benodigde vaatgrootte hangt af van het gebruikspatroon van uw installatie. Hoe vaker de pomp normaliter inschakelt, des te groter het vat idealiter is. Een kleine tuin met één of twee sproeiers heeft aan een kleiner vat al genoeg. Een grotere installatie met meerdere beregeningszones of een beregeningshaspel profiteert van een groter volume.

Controleer altijd de aanbeveling van de pompfabrikant. Die geeft bij de meeste pomptypes een minimale vaatgrootte op als richtlijn. Hebt u vragen over de juiste keuze voor uw situatie? Neem gerust contact op met Rabe Trading voor advies op maat.

Voorgeladen druk instellen en controleren

Het luchtkussen in het membraanvat is bij levering voorgeladen op een standaardwaarde, vaak rond de 1,5 bar. Die voorspanning moet iets lager zijn dan de inschakeldruk van de drukschakelaar van uw pomp. Is de inschakeldruk ingesteld op 2 bar, dan stelt u de luchtdruk in het vat het beste in op circa 1,7 tot 1,8 bar. Raadpleeg altijd de handleiding van uw pomp en het vat voor de exacte aanbevolen waarden.

U controleert en past de luchtdruk aan via het schraderventiel op het vat. Dat is hetzelfde type ventiel als op een fiets of auto, dus een gewone bandenpomp met manometer is voldoende. Noteer de ingestelde waarde en controleer die elk jaar, bij voorkeur aan het begin van het beregeningsseizoen.

Aansluiting en plaatsing

Sluit het membraanvat aan op de drukzijde (persleiding) van de pomp, zo dicht mogelijk bij de pomp zelf. Gebruik een afsluiter tussen pomp en vat, zodat u het vat kunt isoleren voor controle of vervanging zonder de hele installatie leeg te laten lopen. De meeste membraanvaten hebben een 1-inch binnendraadaansluiting, die past op gangbare beregeningsleidingen en koppelingen.

Houd bij de plaatsing rekening met het volgende:

• Bevestig het vat stevig met een beugel of steun als het gewicht dat vraagt
• Laat het vat nooit droog staan zonder water; dat kan het membraan beschadigen
• Bescherm het vat in de winter tegen vorst door het leeg te tappen en te ontluchten, of door de opstelling binnenshuis te plaatsen
• Controleer jaarlijks het membraan op slijtage en check de luchtdruk van het luchtkussen

Wanneer heeft u geen membraanvat nodig?

Pompen met een ingebouwde elektronische drukregeling of frequentieregelaar passen het toerental aan op de actuele watervraag. Ze schakelen niet aan en uit, maar draaien trager of sneller mee. In dat geval is een groot extern membraanvat overbodig, al kan een klein buffervaatje bij de aansluiting soms nuttig zijn om kleine drukschommelingen op te vangen. Controleer bij de aankoop van uw pomp of deze slimme regeling aanwezig is.

Conclusie

Voor de meeste beregeningsinstallaties met een klassieke aan/uit-pomp is een membraanvat een verstandige aanvulling. Het verlengt de levensduur van de motor en drukschakelaar, voorkomt waterslag en zorgt voor stabielere waterdruk over de hele installatie. Een relatief kleine investering met een groot effect op de betrouwbaarheid van uw beregening.

Bij Rabe Trading vindt u een uitgebreid assortiment membraanvaten en drukvaten, passend bij de meeste beregeningspompen. Bekijk ook de hydrofoorpompen als u op zoek bent naar een compleet systeem met ingebouwd drukvat. Twijfelt u welke optie het beste bij uw situatie past? Ons team helpt u graag verder.