Filter voor beregening: welke kies je?

Waarom een filter in je beregeningssysteem?

Water dat je uit een sloot, vijver of eigen bron pompt, bevat vrijwel altijd onzuiverheden: zand, algen, kleine organische deeltjes of ander vuil. Zelfs leidingwater kan kalk en fijne deeltjes meevoeren. Zonder filter kunnen sproeierkoppen dichtslibben, druppelslangen verstopt raken en ventielzittingen beschadigen. Een goed gekozen filter beschermt je hele installatie en voorkomt storingen die op het slechtste moment optreden: midden in een droge zomer.

De drie meest gebruikte filtertypen

Er zijn drie gangbare typen filters voor beregeningsinstallaties, elk met zijn eigen sterkten en toepassingsgebied.

1. Y-filter (leidingfilter)

De Y-filter, ook wel leidingfilter of inlinefilter genoemd, is de meest eenvoudige en betaalbare oplossing. Hij wordt direct in de hoofdleiding gemonteerd en bevat een fijn RVS-gaasje dat zand en kleine deeltjes tegenhoudt. De naam is afgeleid van de Y-vorm van het filterlichaam.

• Geschikt voor: kleine tot middelgrote installaties, tuinberegening en druppelsystemen in moestuin of border.
• Voordeel: compact, eenvoudig te monteren en te reinigen. Het gaasje is met een sleutel te verwijderen en onder de kraan af te spoelen.
• Aandachtspunt: bij sterk vervuild water of bronwater met veel zwevende deeltjes raakt dit type sneller verstopt.

Y-filters zijn leverbaar in diverse maatvoeringen, van 3/4 inch tot 2 inch. Een veelgebruikte maat voor tuininstallaties is de leidingfilter PP 3/4 met RVS filter, die past op een standaard tuinaansluiting. Voor grotere leidingen is de leidingfilter PP 1 inch een goede keuze.

2. Schijvenfilter

Een schijvenfilter bestaat uit een stapel kunststof schijven met fijne groefjes. Water stroomt door de groefjes terwijl vuil achterblijft. Dit type filtert fijner dan een standaard Y-filter en is beter bestand tegen wisselende waterdrukken.

• Geschikt voor: druppelirrigatie, waarbij verstopping van druppelpunten extra schadelijk is, of bij matig vervuild bronwater.
• Voordeel: fijne filtratie, goed reinigbaar door de schijven te demonteren en te spoelen.
• Aandachtspunt: iets groter en duurder dan een Y-filter. Controleer regelmatig de drukval over het filter als maatstaf voor vervuiling.

3. Zandfilter

Bij zwaar vervuild oppervlaktewater, zoals water uit een sloot of vijver, schiet een Y-filter of schijvenfilter snel tekort. Een zandfilter bevat een bed van filterzand dat fijne algen, slib en organisch materiaal vasthoudt. Dit type filter is groter en vraagt meer onderhoud, maar is onmisbaar bij oppervlaktewater als bron.

• Geschikt voor: agrarische beregeningssystemen, beregeningshaspels en installaties die put- of slootwater gebruiken.
• Voordeel: filtert ook organisch materiaal en algen die door fijner gaas gaan.
• Aandachtspunt: vereist periodiek terugspuelen (backwash) en heeft meer ruimte nodig dan een leidingfilter.

Waar plaats je een filter?

Filters horen zo vroeg mogelijk in de installatie te worden geplaatst: direct na de pomp of na de aansluiting op het waternet. Zo bescherm je alle onderdelen stroomafwaarts, zoals magneetventielen, sproeierkoppen en druppelpunten. Bij druppelirrigatie is een extra fijnfilter vlak voor de druppellijn een verstandige keuze, zeker bij bronwater of oppervlaktewater.

Let ook op de stroomrichting: filters zijn altijd voorzien van een pijl die de doorstroomrichting aangeeft. Verkeerd monteren vermindert de filterwerking en kan schade veroorzaken.

Filterfijnheid: mesh en micron

De filterfijnheid wordt uitgedrukt in mesh (aantal mazen per inch) of in micron. Hoe hoger het getal in mesh, hoe fijner het filter. Voor druppelirrigatie is een fijnheid van 120 tot 155 mesh gangbaar. Voor sproeiers is 80 mesh in de meeste gevallen voldoende. Controleer de aanbevolen minimale filterfijnheid in de handleiding van je sproeiers of druppelpunten, zodat je zeker weet dat je filter fijn genoeg is voor de componenten die je gebruikt.

Onderhoud: hoe vaak reinigen?

Een vervuild filter verhoogt de weerstand in de leiding en vermindert de waterdruk bij je sproeiers. Controleer filters aan het begin van het seizoen en reinig ze na perioden van intensief gebruik of na aanhoudend droog weer waarbij meer water wordt opgepompt. Een handige vuistregel: meet de druk voor en na het filter. Een opvallend drukverschil wijst op vervuiling.

Y-filters en schijvenfilters reinig je door het filterelement te verwijderen en grondig af te spoelen met schoon water. Zandfilters spoel je terug door de doorstroomrichting om te keren. Raadpleeg de specificaties van je eigen filter voor de juiste procedure.

Overzicht: welk filter kies je?

Combineer een filter met een compleet beregeningssysteem

Een filter werkt het beste als onderdeel van een goed ontworpen systeem. Combineer een leidingfilter altijd met de juiste beregeningscomponenten zoals magneetventielen, een beregeningscomputer en de juiste sproeiers. Bij een installatie op bronwater of oppervlaktewater is het ook zinvol een voetklep met filter te monteren in de bron zelf, zodat grove deeltjes niet eens de pomp bereiken. Bekijk het complete aanbod bij filters en bronmateriaal voor alle opties.

Bij twijfel over de juiste keuze voor jouw situatie staat het team van Rabe Trading klaar voor persoonlijk advies over de filterkeuze en de bijbehorende installatie.